CPK (Kreatin-Fosfokinaza) 💪🧪


Creatine Phosphokinase

CPK (Kreatin-Fosfokinaza) 💪🧪

CPK është një analizë gjaku që përdoret për të vlerësuar dëmtimin e muskujve skeletorë, zemrës ose trurit.


Çfarë është CPK? 🤔

CPK (Creatine Phosphokinase) është një enzimë që gjendet kryesisht në muskujt skeletorë, zemër (muskuli kardiak) dhe tru. Kur ndonjë nga këto inde dëmtohet, CPK kalon në gjak në sasi më të mëdha se normalja.


Cilat janë format e saj? 🧬

CPK ndahet në tre izoforma kryesore:

  1. CPK-MM → muskujt skeletorë.
  2. CPK-MB → muskujt e zemrës.
  3. CPK-BB → truri dhe sistemi nervor.

Shpesh analizohen niveli total i CPK-së dhe në raste të caktuara, fraksionet MB ose BB, në varësi të dyshimeve klinike.


Pse kërkohet ky test? 🩺

CPK rekomandohet për:

  • Dyshime për infarkt të miokardit (atak kardiak).
  • Dëmtime muskulare (p.sh. nga trauma, ushtrime intensive).
  • Sëmundje muskulare si polimioziti, distrofia muskulare.
  • Monitorimi i efekteve anësore të ilaçeve që dëmtojnë muskujt (statinat).
  • Vlerësimi i konvulsioneve ose traumave kraniale (të kokës).

Si realizohet analiza? 🧪

Kjo analizë kryhet përmes një mostre gjaku dhe nuk kërkon përgatitje specifike. Rezultatet mund të ndikohen nga aktiviteti fizik, trauma apo injeksione intramuskulare.


Vlerat normale orientuese 📊

Vlerat normale te CPK-se jane:

  • Për Meshkujt: 40-200 IU/L.
  • Për Femrat: 35-150 IU/L.

📌 Vlerat normale mund të ndryshojnë në varësi të pajisjeve të laboratorit.


CPK e rritur – çfarë do të thotë? ⚠️

⬆️ Rritja e CPK mund të ndodhë kur kemi:

  • Infarkt kardiak (në rritjen e fraksionit MB).
  • Dëmtime muskulare akute.
  • Aktivitet fizik i forte.
  • Sëmundje muskulare të trashëguara ose inflamatore.
  • Trauma, djegie, konvulsione.

Vlerat e CPK duhet gjithmonë të interpretohen në kontekstin klinik dhe nuk kanë vlerë diagnostikuese më vete.


🌟 Një test i rëndësishëm për shëndetin muskular

CPK është një mjet i vlefshëm për të identifikuar dëmtime në muskuj ose zemër. Rritja e vlerave duhet interpretuar me kujdes nga mjeku, duke marrë parasysh historikun dhe simptomat klinike.

📅 Nëse ndieni dhimbje muskulare, lodhje të pazakontë apo keni pasur ngjarje që mund të kenë dëmtuar muskujt, flisni me mjekun tuaj dhe kryeni analizat në Klinika Kajo për një vlerësim të saktë.


📌 Rishikuar nga Dr. Aurora Knuti, Mjeke Laboratori, Klinika Kajo


KUJDES! Teksti në këtë faqe është shkurtuar dhe thjeshtësuar për t'u bërë më i kuptueshem nga pacienti mesatar. Ai ka si qëllim informimin e publikut dhe nuk duhet në asnjë mënyrë të zëvendësojë konsultat mjekësore të specializuara.